TARIM VE HAYVANCILIK

A-TARIMSAL DURUM

İlçemizin toprakları tınlı-killi, kumlu-killi, kireçli ve humuslu özellikler göstermektedir.  Arazi dik ve sarp dağlarla kaplı olup, kültür arazileri dağların eteklerinde dar ve uzun vadilere dağılmış durumdadır.  İlçe merkezinin rakımı 1650 metre olup, genelde 1700 metre kadardır. Toplam 150.500 hektar sahaya sahip olan ilçemizde arazi dağılımı şöyledir.   

%76'sı Çayır mera,

            %21'i Orman alanı   

            %1'i Tarımsal arazi

            %2'si Tarıma elverişli olmayan kültür dışı arazilerdir.

a) Çayır-Mera Arazileri      :

            Kullanılan kültür arazilerinin % 76’ sını (114.747 Ha) çayır-mera arazileri oluşturmaktadır.Çayırlar ilçe genelinde sulu ve taban suyu yüksek arazi kısımlarında bulunmakta  ve bu yüzden bol, kaliteli ve besin değeri yüksek çok yıllık bitkilerle kaplıdır.

            Çayır ve meralar yöre hayvanlığı için beslenme ve kaba yem sağlama açısından yeterli olup, 300.000.küçükbaş hayvan barındırabilecek kapasitededir.İhtiyaç fazlası çayır ve meralar il içinden ve il dışından gelen sürü sahiplerine sezonluk olarak kiraya verilmektedir.

b) Orman Arazileri  :

            Ormanlar, ilçemizin genellikle doğu kısmında çıkar, Altunhüseyin- Kabayel Köyleri ; batıda çıkar Karagöz – Sağlamtaş-Ardıçlı- Göneli- Dereköy Köyleri; güneyde  Efeağalı –Beğendik- Çatalyaka – Doğanköy ,Kadısırtı ve Sarıbudak Köyleri arasında kalan bölümde yoğun olarak , diğer bölgelerde orman alanları seyrek olarak bulunur. 

            İlçemiz; orman alanının genel alana oranı yönünden şanslı yerlerden birisidir. Bu oran % 29’ la Türkiye ortalamasının da üstündedir. Ormanlarımızın asıl ağaç türünü meşe teşkil eder.Sarıçam, Dışbudak, Karaağaç,  Kayın, Huş ve ıhlamur gibi ağaç türleri de bulunur.

c) İşlenen Tarım Arazileri  :

İşlenen tarıma elverişli araziler toplam arazilerin % 1’ ini(1,899 Ha) oluşturmaktadır. İklim ve toprak koşulları açısından birçok ürünün yetiştirilmesine uygun olan  ilçemizde, ekilebilir toprak, mera ve iklim şartları açısından farklı bitkilerin gen kaynağını teşkil etmektedir. İlçemiz tarım arazilerinin önemli bir bölümü (yaklaşık % 30’ u ) % 10-15’ lik eğim üzerindedir.

Yerleştirilen ürün çeşitleri bakımından zenginlik gösteren ilçemizde  hububat, bakliyat, endüstri bitkileri, bahçe bitkileri ve yem bitkileri tarımı yapılmaktadır.

Meyvecilik tarımı açısından ilk sırada ceviz üretimi gelmekte ve yıllık ceviz üretimi 300-600 ton civarındadır.

e) Kültür Dışı Araziler       :

İlçemizin batı bölümünde Sarıgül –Boğalı -Karagöz-Dağbek-Çakırkaya-Kovuklu ve Dereboyu köyleri; doğu bölümünde  Karagöl-Şampaşakaraderbent köyleri yöresinde sarp kayalık ve taşlık alanlar bulunmaktadır. Bu alanlar metruk araziler sınıfına dahil olduğundan tarıma elverişli değildir.

HAYVANCILIK

Pülümür' de hayvancılık küçük aile işletmeciliği şeklinde yapılmaktadır. İlçemizdeki hayvan varlığının büyük bir bölümü yerli ve verimi düşük ırklardan oluşmaktadır. Hayvan sağlığına ve verimine tesir eden hayvan barınakları ve çevre koşulları yetersizdir.Kazancı çok düşük seviyede olan üretici bunu iyileştirme imkanına sahip değildir. Karsız ve çok az bir karla çalışmalarını sürdüren üreticiler imkansızlıklar nedeniyle hayvanlarına iyi bakâmamakta ve hastalıkları ile yeterince mücadele edememektedirler. Bu durum ilçe hayvancılığının gelişimini olumsuz yönde etkilemektedir.
 

Pülümür' ün son on yılın hayvan istatistiklerine bakıldığında hayvan varlığında % 70-80, tarım ürünleri üretiminde de % 80-95 oranında azalma görülmektedir. Yıllık peynir üretimi 500-600 tondur. (İlçemiz yayla ve meralarını kiralayan sürü sahiplerinin ürettiği peynir dahil) . Et üretimi yaklaşık 72 tondur. Hayvansal ürünler iç ve dış pazarlarda tüketilmektedir.

PÜLÜMÜR İLÇESİNİN ZİRAİ VARLIĞI

Pülümür ilçesi ve köyleri birbirlerinden farklı iklim yapısına ve farklı rakıma sahiptir. Köylerinin birbirlerinden farklı oluşu, bünyesinde yetiştireceği bitkiler arasında da farklılık yaratmaktadır.
İlçemizde oturan halkın geçiminde, elma ve ceviz ağırlık kazanmaktadır.

Küçük aile işletmeciliği yanında ticari amaçla kurulan kapama bahçeleri de mevcuttur. Tarla ziraati yönünde olduğu gibi hayvancılık önemli geçim kaynaklarındandır.

Turnadere köyünün 3 km. güney doğusunda etrafı meşe ormanı ile kaplı Çağlayan köyü vardır. Köyde bol miktarda kaynak sularının varlığı, köylüleri özellikle tarım üretimine teşvik etmektedir. Ayrıca geçim kaynağı olarak geniş çapta hayvancılıkta yapılmaktadır. Muzur hayvanların çokluğu nedeniyle aslında üretime çok elverişli olan patates ve diğer yumrulu bitkilerin ziraatı yapılamamaktadır. Meyvelerde ise en fazla ceviz yetiştirilmekte olup, diğer meyveler ise az miktarda mevcuttur. Az miktarda olmasının nedeni ise ayılar tarafından tahrip edilmesidir.

İlçemizin Çobanyıldızı köylüleri ceviz, tarla ziraatı ve hayvancılık yaparak; Aydınlar ve Kayırlar köylüleri köyün rakımı yüksek olduğundan sadece hayvancılıkla; Kalınkaş, ve Sarıbudak köylüleri az miktarda meyvecilik hububat ekimi ve hayvancılıkla geçimini sağlamaktadırlar.

Balpayam bucağı ve bağlı köyleri rakım itibarı ile yüksek olduğundan geçimini hayvancılıkla sağlarlar. Bucak ve köylerine yaz sezonunda ilçemiz dışında koyun sürüleri akın eder. Yüksek dağları yayla olarak değerlendirilen bu gurup köylerimizin kaynak sularının serin oluşu ve yaylaların muhtelif yerlerine serpilmesi ile görünüm ve değer yönünde varolan rağbeti artırarak pekiştirmektedir. Hububatlardan buğday ve arpa ekilmekte; münavebe olarak buğday, fiğ, nadas veya Buğday, Nadas, Arpa, şeklinde yapılmaktadır. Son yıllarda yeteri kadar kimyevi gübre tüketimi ve yabani otlara karşı yapılan zirai mücadelenin yanında bölgeye verilen KIRAÇ 66 buğdayları ile Türkiye ortalamasının üzerinde verim sağlanmaktadır. Bu gurup köylerimize yaz sezonunda Ordu ve diğer Karadeniz illerinden seyyar arıcılar gelip 3-4 ay konaklayarak bol miktarda ve kaliteli bal elde ettikten sonra kışı geçirmek üzere kendi yörelerine dönmektedirler.
İlçemizin mera ve yaylalarında bol miktarda ve kaliteli bal yapımına elverişli çiçeklerin bulunması nedeni ile bölgemizde arıcılıkta gelişmektedir.Balpayam bucağına bağlı köylerimizde küçük aile işletmeciliği şeklinde meyvecilik yapıldığı gibi, yabani ağaçlar da ilçemiz ziraat mühendisliği programı çerçevesinde aşılanmaktadır.
Üçdam bucağına bağlı köylerimizin rakımı ve zirai varlığı Balpayam' dan farksızdır. Ancak rakımı düşük köylerde baklagiller ziraatı yapılması halkın geçiminde farklılık yaratmaktadır. Bu köylerimizde yapılan kış ve yaz besiciliği de büyük önem taşımaktadır. İlçemizin Fırat nehrinin kıyı yamaçlarında kurulmuş olan köylerinde ise meyvecilik, ceviz, elma ve kaysının yanında bağcılıkta da önemli yer teşkil etmektedir.

Mutu köyü Erzincan iline hudut olup; Erzincan'da hüküm süren mikroklima iklimi etkisinde kalmaktadır. Buralarda kara erik ve bağcılık halkın başlıca geçim kaynaklarındandır. Bu köyde geniş çapta fasulye tarımı yapılmakta olup; elma ve kayısı bahçeleri çoğunluktadır. Rakımı yüksek olan Munzur Dağlarının eteklerinde kurulu olan köylerimizde de meyvecilik ve bağcılık yapılmaktadır.

Rakım yükseldikçe hayvancılık ağırlık kazanmaktadır. Bu köylerde modern tarım tekniklerinin uygulandığı meyve bahçelerinin hemen bitişiğinden başlayarak dağlara doğru yükselen yemyeşil ormanlar halkın gelirindeki çeşitlilik gibi tabiatta da ayrı bir güzellik yaratmaktadır.

Dağyolu bucağı ve bağlı köyleri hayvancılık ve bağcılıkla geçimini sağlamaktadır. Bölgede aynı zamanda tarla ziraatı olarak buğday ve arpa ekimi yapılmaktadır. Diğer tahıl bitkileri yaz sezonu kısa olduğundan hasat ve harmanı zorlaştırmaktadır.

İlçemizden 14 km. uzaklıkta Kırmızı Köprü bucağı bulunmaktadır. Bu bucak Munzurlardan Tunceli'ye doğru ilerleyen derelerin genişlettiği dağlar arasında meydana gelen dar bir boğaza kurulmuştur. Adını etrafını saran dağların kızıllığından almıştır. Buraya bağlı 16 köy, yapı, yerleşim ve doğa yönünden birbirine çok benzemektedir. Bu köylerde büyük çapta ceviz tarımı yapılmaktadır. Tarla ziraatı ile ekimi yapılan buğday ve arpanın ekim zamanında, fasulye ve yem bitkileri ekimi de yapılmaktadır. Bölgede çok sayıda yabani elma, armut mevcut olup, bunlardan toplu halde bulunanlara aşılama taraması yapılmıştır.

İLÇEMİZDE AVCILIK VE AV HAYVANLARI

Av potansiyeli bakımından oldukça zengin olan ilçemize yurt içinden olduğu kadar yurt dışından da avlanmak maksadıyla gelenler çoktur.

İlçemiz bölgesinde her türlü kara avcılığı ve su avcılığı yapmak mümkün olup, av hayvanları hakkında cinsleri itibariyle aşağıda bilgi verilmiştir.

Ayı: Renk formasyonları ve büyüklükleri değişik olan ayılara bol miktarda rastlamak mümkündür. Sonbahar ve kış aylarında vadi tabanlarında ve yakın yamaçlarında sık sık rastlanmakta, kışın sarp kayalıklarda , mağaralarda saklanmaktadır.

Kurt :Sahanın her tarafında bol miktarda görülmektedir.

Vaşak: Ormanlık sahada kalan sarp yerlerde seyrek olarak rastlanmaktadır. Vurulan Vaşak miktarı yılda 2 veya 3 adedi geçmemektedir.

Tilki: Sahanın her tarafında bol miktarda bulunmaktadır. Koyu renklilerine de rastlanmaktadır.
 

Yaban Domuzu: Sahanın her tarafında bulunmakta olup 20-30'lu bazen daha büyük sürüler halinde dolaşmakta, ziraat ve bahçelere büyük zararlar vermektedir.

Ayrıca, Sansar, Porsuk, Sincap, Tavşan sahanın her tarafında bol miktarda bulunmaktadır.