EFSANELER

Arap Kızı Dağı Efsanesi

  Çok eski zamanlarda Pülümür'de Yaşayan Ali adında yakışıklı ve güçlü bir Türk genci ile Arap soyundan gelme, güzel mi güzel, Yasemin adında esmer bir kız birbirlerine aşık olmuşlar. Bu iki gencin aşkları dillere destan olmuş fakat, aileleri bu gençlerin evlenmelerine izin vermezlermiş. Nihayet Ali ile Yasemin bir gece vakti kaçarak bugünkü Arap Kızı Dağı'na tırmanmışlar. Dağın doruğuna vardıklarında dinlenmeye karar verirler. Bu arada Yasemin ile Ali el ele tutuşmuş vaziyette uyuya kalırlar. Kızın babası Yasemin 'in evde olmadığını fark edince hemen aramaya koyulur.Ay ışığından yararlanarak Ali ile Yasemin' i uyur vaziyette bulur.
Bulduğunda kızına bir el ateş eder ve evine döner. Ali, uyandığında Yasemin 'in taş kesildiğini görür. Bunun üzerine hemen eve gelen Ali, küllerinin Yasemin 'e serpilmesini vasiyet ederek kendisini yakar. Halk arasında Arap Kızı Dağı olarak anılan bu dağa ay ışığında bakıldığında bir kadın silueti görülür.

  Buyer Baba Efsanesi

Eski zamanlarda Pülümür'den Ovacık ilçesine kestirme bir yoldan gidilirmiş. İşte sürekli bu yolu kullanan Deli Hıdır adında bir genç Buyer krater gölünün kıyısında bir ağacın altında oturup dinlenmeye karar verir, çıkınından erzakını çıkarır ve sofrasını hazırlar. Yemeğini yerken uzun boylu ve ak sakallı bir dedenin kendisine selam verdiğini görür. Deli Hıdır, Ak Sakallı Dedenin selamını alır ve kendisine "Buyur Baba" diyerek onu sofrasına buyur eder. Bundan sonra Ak Sakallı Dede ortadan kaybolur. Ortalık birden bire toz duman olur. Gölün suları şiddetle dalgalanır.
 

Deli Hıdır bir ara atının da göl sularında bir kır atla çiftleştiğini görür. Bunun üzerine iyice deliye dönen Deli Hıdır durmadan, "Buyur Baba" , "Buyur Baba" deyip durur. Ancak, bir daha ne atını, ne de Ak Sakallı Dede' yi görür. İşte o gün bu gündür halk dilinde bu dağa Buyer Baba Dağı, göle de Buyer Baba Gölü denmektedir. Bu gölün suları yaz ve kış aylarında ne azalır ne de çoğalır. Genç kız ve erkek ziyaretçiler gölün sularına elma bırakırlar. Bu elmalar su yüzeyinde birleşirse genç kız ve erkeklerin evleneceğine inanılır.

 

Bağır Dağı Efsanesi

Efsaneye göre Pülümür' de bulunan bu dağa su tufanı sırasında Nuh Peygamber' in gemisi çarpmıştır.Çarpma sırasında ses çıkmıştır. Bu nedenle bu dağa Bağır Dağı denilmiştir.Bu dağda zengin maden yatakları olduğu sanılmaktadır.

Büyük Dam Tekkesi
 

Pir Sultan Horasanda Erdebil Tekkesinde iken Piri kendisine " Senin Anadolu'ya gitmen gerekir" deyince, Pir Sultan' da bunun üzerine İlçemizin Hacılı Köyüne gelip mekan kurur. Pir Sultan burada " Büyük Dam" olarak söylenen tekkeyi inşa etmeye başlar. Ancak; inşaatın yarısında tekkenin ortasına bir direk dikilmesi gerekir. Fakat bu direk bulunamamıştır.Ustalar Pir Sultana muhakkak bir direğin bulunması gerektiğini söylerler. Pir Sultan' da ustalara " Siz yemeğinizi yiyene kadar ben direği temin ederim." Der. Ustalar yemeklerini yiyip kalktıklarında Pir Sultanın omzunda bir direk getirdiğini görürler. Bu direğin Horasan' da geldiği rivayet edilir. Şimdi bu direğin altı boş olup, muallaktadır.

Pir Sultan Hacılı' da evlenir. Bu evliliğinden Seyit Ahmet isminde birde oğlu olur. Oğlunun İnce Mehmet ve İnce Mehmet' inde Seyit Ahmet isminde çocukları olur. Pir Sultan buradan Sivas ilinde Banaz' a gider. Orada Sivas Valisi Hızır Paşa tarafından asılır.